De Moezel is niet zomaar een wijnstreek: het is het grootste aaneengesloten gebied met steile wijnbergen ter wereld, met hellingen die op sommige plekken oplopen tot 68 graden. Tussen Perl aan de Frans-Luxemburgse grens en Koblenz, waar de rivier in de Rijn uitmondt, slingert het water zich door een landschap van wijngaarden, vakwerkdorpen en kasteelruïnes. Al sinds de Romeinse tijd wordt hier wijn verbouwd, en de leisteenbodem geeft de Riesling uit de streek een herkenbare, mineralige smaak die wereldwijd wordt geroemd. Wie de streek wil ontdekken, kan dat op meerdere manieren doen: met de auto langs de klassieke wijnroute, te voet over een van de mooiste langeafstandspaden van Duitsland, of op de fiets langs het water. Dit artikel zet de belangrijkste routes op een rij, samen met de dorpen die een bezoek waard zijn.
Leestip: 6x de beste wijnstreken in Duitsland
Moselweinstraße: de klassieke route met de auto
De Moselweinstraße is de bekendste manier om de Moezel per auto te ontdekken en loopt over ruim 240 kilometer van Koblenz tot Trier. De route volgt grotendeels de rivier en verbindt sfeervolle plaatsen als Cochem, Zell, Traben-Trarbach en Bernkastel-Kues met elkaar. Omdat de route de rivier op de voet volgt, is het onderweg eenvoudig om spontaan te stoppen bij een wijnhuis met bordje “Weinprobe” buiten, of om een van de vele uitzichtpunten hoog boven de rivier op te zoeken. De rit is in een dag te doen, maar leent zich minstens zo goed voor een verblijf van meerdere dagen, waarbij elke overnachting in een ander wijndorp voor voldoende afwisseling zorgt. Voor wie liever iets minder toeristisch reist, is de Saar-Ruwer wijnroute een goed alternatief: dit zuidelijke deel van de streek, tussen Konz en Serrig, is stiller en kleinschaliger, met minder grote wijnhuizen en meer familiebedrijven die de wijn nog rechtstreeks aan de deur verkopen.
Moselsteig: wandelen langs 365 kilometer wijngaarden
Wie de Moezel liever te voet ontdekt, komt al snel uit bij de Moselsteig, een van de meest bekroonde langeafstandswandelpaden van Duitsland. De route volgt de rivier over 365 kilometer, verdeeld over 24 etappes van gemiddeld 11 tot 24 kilometer, en is zo opgezet dat elke etappe eindigt in een dorp met overnachtingsmogelijkheden. Dat maakt de Moselsteig ook geschikt voor wie geen zin heeft in een volledige thru-hike: een los weekend met twee of drie etappes is net zo goed te doen. Het landschap verandert gaandeweg de route duidelijk, van het open, glooiende gebied rond Perl en Trier tot de smallere, steilere dalen richting Koblenz, waar de bekendste wijnplaatsen en kastelen liggen.
De Bremmer Calmont: de steilste wijnberg van Europa
Het absolute hoogtepunt van de Moselsteig ligt bij het dorpje Bremm, waar de route langs de Calmont voert, met een hellingsgraad tot 68 graden de steilste geregistreerde wijngaard ter wereld. Tijdens de wijncrisis van de jaren zeventig en tachtig kromp de bebouwde oppervlakte van de Calmont van 24 naar amper 4 hectare, tot een aantal wijnbouwers de wijngaard nieuw leven inblies en er duizenden nieuwe Rieslingstokken plantte. Wie meer avontuur zoekt dan de gewone route biedt, kan de Calmont Klettersteig nemen, een klimroute met ladders en kabels die dwars door de wijnranken naar boven voert, zonder dat daar speciale klimuitrusting voor nodig is. Voor wie liever met beide benen op de grond blijft, is er een minder steil alternatief pad met bijna hetzelfde uitzicht over de meander van de rivier bij Bremm.
Mosel-Radweg: fietsen langs de rivier
Voor wie liever fietst dan wandelt, is de Mosel-Radweg de aangewezen route. Deze populaire fietsroute van ruim 300 kilometer loopt van de Franse grens tot aan Koblenz en volgt, net als de wandel- en autoroute, grotendeels de loop van de rivier. Omdat het fietspad meestal in het dal blijft in plaats van de heuvels op te klimmen, is de route aanzienlijk minder zwaar dan de Moselsteig, wat hem ook geschikt maakt voor gezinnen met kinderen of fietsers die liever niet elke dag honderden hoogtemeters willen maken. Onderweg passeren fietsers dezelfde wijndorpen en kastelen als wandelaars en automobilisten, maar dan in een tempo waarbij een stop voor een glas Riesling met uitzicht op het water net iets makkelijker te plannen is dan tijdens een steile wandeletappe.
Dorpen om onderweg te ontdekken
Welke route je ook kiest, een aantal dorpen langs de Moezel duikt steeds weer op als vast onderdeel van de reis. Cochem, met de statige Reichsburg die boven het stadje uittorent, geldt als een van de bekendste tussenstops en heeft volop horeca om na een dag wandelen of fietsen uit te rusten. Beilstein, een paar kilometer verderop, wordt ook wel het Doornroosje van de Moezel genoemd, met smalle steegjes en vakwerkhuizen die het dorp tot een geliefde filmlocatie hebben gemaakt.
Bernkastel-Kues, pittoresk gelegen aan de rivier met kasteel Landshut hoog op de heuvel erboven, en Traben-Trarbach, ooit na Bordeaux de belangrijkste wijnoverslagplaats van Europa, zijn twee andere vaste namen op de route. Neumagen-Dhron, het oudste wijndorp van Duitsland, is dan weer een verrassing voor wie denkt dat de bekendste plekken alle aandacht al hebben opgeëist. Wie meer tijd heeft, doet er goed aan om ook een van de kleinere dorpjes tussen deze bekende namen in aan te doen, waar de wijnbouwer soms letterlijk de deur opent voor een informele proeverij zonder dat daar vooraf een afspraak voor nodig is.
Van een rustige rit langs de Moselweinstraße tot een pittige klim over de Calmont: de Moezel laat zich op vrijwel elk niveau ontdekken, met wijn, dorpen en rivieruitzicht als constante rode draad. Voor een eerste kennismaking is een combinatie het meest voor de hand liggend: de auto voor de grotere afstanden, af en toe een stuk van de Moselsteig voor het uitzicht, en overal onderweg de gelegenheid om ergens een glas Riesling te proeven bij de wijnboer zelf. Wie eenmaal kennis heeft gemaakt met de streek, komt bijna altijd terug voor een volgend stuk van de route dat de vorige keer nog niet aan bod kwam.
Lees ook: Bernkastel Kues: parel aan de Moezel