De Eifel is een van de meest ondergewaardeerde wandelgebieden van Duitsland, terwijl het vanaf de Nederlandse grens al binnen een uur te bereiken is. Het landschap wisselt er voortdurend: dichte bossen, open heidevelden, diepe kratermeren en middeleeuwse dorpjes liggen soms maar een paar kilometer van elkaar. Waar veel wandelgebieden in Nederland en België na een paar bezoeken bekend terrein worden, blijft de Eifel door die afwisseling ook na meerdere tochten verrassen. Of je nu op zoek bent naar een enkele dagwandeling of een lange-afstandsroute van meerdere dagen, de Eifel heeft voor beide genoeg te bieden. Dit artikel zet de bekendste route op een rij, samen met een aantal specifieke gebieden en highlights die ook los van een lange wandeling de moeite waard zijn.
Lees ook: 16 tips voor een dagje weg in de natuur in Duitsland + overnachtingen
De Eifelsteig: de grote wandelroute door de Eifel
De Eifelsteig is met 313 kilometer de bekendste lange-afstandswandelroute van de Eifel en loopt van Kornelimünster bij Aken helemaal tot aan Trier. De route is verdeeld in 15 etappes van 14 tot 28 kilometer, wat neerkomt op ongeveer 94 uur zuivere wandeltijd voor wie de hele tocht in één keer wil lopen, met een totaal hoogteverschil van ruim zesduizend meter. Het motto van de route, “Wo Fels und Wasser dich begleiten”, geeft precies aan wat wandelaars onderweg tegenkomen: rotsformaties, stuwmeren, riviertjes en vulkanische kratermeren wisselen elkaar voortdurend af.
De meeste wandelaars lopen de Eifelsteig niet in één keer, maar verdeeld over meerdere jaren, met een paar etappes per bezoek. De route is duidelijk gemarkeerd met blauwe tekens voor de hoofdroute en gele tekens voor toegangswegen en zijroutes, en langs de weg zijn voldoende dorpen, hotels en campings te vinden om niet alles zelf mee te hoeven dragen. Wildkamperen is in Duitsland niet toegestaan, maar het aanbod aan pensions en eenvoudige hotels langs de route is groot genoeg om per etappe een passende overnachting te vinden. Voor de populairste etappes, zoals die door het Nationalpark Eifel en de Vulkaneifel, is het wel verstandig om in het hoogseizoen op tijd te boeken, omdat accommodaties dan snel volgeboekt raken.
Hoogtepunten langs de route
Een paar plekken langs de Eifelsteig springen er qua bezienswaardigheid bovenuit. De Struffeltheide, vroeg op de route bij Aken, is een heide- en veengebied dat via houten vlonderpaden wordt doorkruist en eind augustus paars kleurt. Verderop passeert de route Kloster Steinfeld, met een basiliek uit de twaalfde eeuw, en de Dreimühlen-waterval, waar kalksteenafzetting in de loop der jaren een opvallend natuurmonument heeft gevormd. Bij Manderscheid liggen twee kasteelruïnes tegenover elkaar aan weerszijden van het smalle Liesertal, een van de meest gefotografeerde plekken van de hele route.
Nationalpark Eifel: wandelen langs de Rursee en door de Kermeter
Voor wie liever een kortere wandeling maakt zonder de hele Eifelsteig te volgen, is het Nationalpark Eifel een goed startpunt. Het park ligt rond de Rursee, het grootste stuwmeer van de regio, en bestaat grotendeels uit het oude eikenbos van de Kermeter. In het park leven onder meer wilde katten, al zijn die door hun schuwe aard zelden te zien: een ranger die er al 35 jaar werkt, ziet er gemiddeld maar een paar per jaar. Rangers begeleiden op etappes 3 en 4 van de Eifelsteig gratis wandelingen waarbij ze meer vertellen over het park en zijn bewoners, zonder dat daar vooraf voor aangemeld hoeft te worden.
Rond de Rursee zijn ook kortere rondwandelingen te maken die niet de volledige dagafstand van een Eifelsteig-etappe vragen, wat het park geschikt maakt voor een gezinsuitje of een rustige middag wandelen. Op het meer zelf kan bovendien worden gesupt of gevaren, wat een leuke afwisseling is na een ochtend in het bos, en het dorpje Rurberg aan de oever vormt een prettig startpunt voor wie zowel wil wandelen als wat tijd op het water wil doorbrengen.
Lees ook: Dit zijn de mooiste plekken in Duitsland net over de grens
De Vulkaneifel: wandelen langs de Maare
Het zuidelijke deel van de Eifelsteig loopt door de Vulkaneifel, een UNESCO Global Geopark waar het landschap volledig is gevormd door oude vulkanische activiteit. Kenmerkend voor dit gebied zijn de Maare, kratermeren die duizenden jaren geleden zijn ontstaan en ook wel de blauwe ogen van de Eifel worden genoemd. De Dauner Maare, met onder meer het Weinfelder Maar en het Gemündener Maar, zijn de bekendste en liggen dicht genoeg bij elkaar om in één wandeling te combineren.
Deze etappe van de Eifelsteig, tussen Daun en Manderscheid, geldt bij veel wandelaars als een van de mooiste van de hele route. Onderweg zijn informatieborden geplaatst die uitleggen hoe de Maare zijn ontstaan, en in de zomer is een duik in een van de meren voor veel wandelaars een verfrissend hoogtepunt van de dag.
Monschau: cultuurhistorisch hoogtepunt op de route
Monschau, met zijn middeleeuwse binnenstad en vakwerkhuizen, geldt als het culturele middelpunt van de eerste etappes van de Eifelsteig en is ook los van de lange-afstandsroute een populaire bestemming. Het stadje ligt in een smal dal van de rivier de Rur, wat zorgt voor korte maar steile wandelpaden rondom het centrum. Wie een dagje wandelt in de omgeving van Monschau, combineert dat vaak met een bezoek aan de historische mosterdmolen of een glasblazerij in het centrum zelf.
Korte wandelingen buiten de Eifelsteig
Niet elke mooie plek in de Eifel ligt precies op de Eifelsteig. De Genoveva-grot, hoog boven het Kuttbachtal, is bijvoorbeeld te bereiken via een kortere lus vanaf de hoofdroute en dankt zijn naam aan een legende over een middeleeuwse gravin die er zou hebben geleefd; archeologische vondsten wijzen erop dat de grot al in de steentijd bewoond was. Ook rond de kastelen van Manderscheid en de Dreimühlen-waterval zijn losse wandelingen te maken zonder de volledige etappe te lopen, wat deze plekken ook geschikt maakt voor een dagje uit met kinderen die nog niet aan een hele wandeldag toe zijn.
De Eifel biedt zo voor bijna elk soort wandelaar iets: een uitdagende meerdaagse tocht voor wie de hele Eifelsteig wil lopen, en losse dagwandelingen langs Maare, watervallen en kastelen voor wie liever een enkele mooie plek combineert met een rustige middag. Wie voor het eerst in de Eifel wandelt, doet er goed aan om te beginnen met een van de kortere routes rond de Rursee of bij Monschau, en van daaruit te bepalen of een langere etappe van de Eifelsteig de volgende keer aantrekkelijk lijkt.
Leestip: Milieusticker Duitsland: alles wat je moet weten over Umweltzones